khane-mashroote-tabriz1.jpg
بهزاد کشاورزی

تبریز تب آلود (بخش دهم)

صمدخان شجاع الدوله قصاب تبریز

صمد خان پس از عبور از خیابان های شهر، در محلّۀ ششگیلان، در ساختمان باغ امیر ( منزل حاج نظام الدوله ) فرود آمد. او چند روزی از کشتار پرهیز می کرد و در این مدت فقط کسانی را که مقصر می پنداشت دستگیر کرده و در اختیار نظامیان روسیّه قرار می داد. لیکن پس از یک هفته، انتقام و شکنجه و قتل و خونریزی مجاهدان تبریز به دو مرکز محول گردید. از سوئی – به طوری که گذشت - نظامیان روسیّه آنان را دستگیر کرده، خانه و کاشانه شان را تاراج نموده و خودشان را نیز به بالای دار می فرستادند. و از طرف دیگر صمد خان با فجیع ترین طریقه ها به شکنجه و قتل آنان می پرداخت.



alisamad02.jpg
علی صمد

مبارزه برای رعایت حقوق بشر در ایران نیاز به یک عزم ملی دارد

ده دسامبر روز جهاني حقوق بشر گرامی باد!

مبارزه برای رعایت حقوق بشر در ایران، نیازمند دیالوگ، همسویی و همکاری های مشخص و قبول تفاوت ها در میان همه مخالفان استبداد حاکم است. فعالین و نیروهایی طرفدار حقوق بشر در ایران می توانند اقدامات خود را برای واداشتن ارگان های بین المللی حقوق بشر و سازمان ملل به برخورد فعال تر با امر حقوق بشر در ایران گسترش دهند. مبارزه برای رعایت حقوق بشر در ایران نیاز به یک عزم ملی و توافق شده در داخل و خارج از کشور دارد.



رضا جاسکی

رمانتیسیسم سیاسی در ایران
تاملی بر اتوپیسم

انقلاب بهمن نه فقط سرنوشت ما زندگان، مردم کنونی ایران، بلکه سرنوشت برخی از شخصیت‌های سیاسی مرده ما را نیز تغییر داد. درک کنونی ما (و این موضوع بویژه شامل کسانی می‌شود که در انقلاب مستقیماً شرکت نمودند) از کسانی چون ال‌احمد، شریعتی، صمد، پویان و دیگر رهبران اولیه فدائیان، بر اساس تصویری واقعی از جامعه کنونی و تصوری خیالی از جامعه ایران، آن‌گونه که می‌توانست شود و نشد،شکل گرفته است. چپ در انقلاب ایران شکست خورد اما مشارکتش در انقلاب اشتباه نبود. شکست به معنی اشتباه نیست. سرنوشت انقلاب می‌توانست به گونه دیگری رقم زده شود. ما مرتکب اشتباهات بسیاری شدیم اما با وجود همه این خطاها، انقلاب می‌توانست به مسیر دیگری بیفتد.



بیژن هیرمن‌پور

نکاتی پیرامونِ وضعیّتِ کنونی
و سیرِ تحولِ جنبشِ مردمی در ایران

مردمی که اکثراً بدونِ هیچ اشتیاقی و صرفاً جهتِ انتخابِ ـ به‌خیالِ خودشان ـ «بد از میانِ بد و بدتر»، به موسوی رأی داده بودند، پس از اعلانِ تقلب در انتخابات از طرفِ او، در جمعیّتی چنان انبوه به خیابان آمدند که هر دو طرفِ دعوا را به حیرت انداخت.
در عینِ حال، هر دو طرف معنایِ این حرکتِ مردم را فهمیدند. جناحِ خامنه‌ای فهمید که این حُبّ به‌سویِ موسوی و کروبی از بُغضِ به او و وابستگانش ناشی می‌شود.



tahere-barei1.jpg
طاهره بارئی

صدای باد های زمین را در کدام سیارات می شنوند؟

با بلیون ها سیاره و هزاران منظومه در کیهان، که منظومه شمسی تنها یکی از آنها و کره زمین ذره ناچیزی از آنجاست، دلیلی ندارد در سیارات دیگر زندگی ها وتمدنهائی بسیار پیشرفته تر از زمین وجود نداشته باشد. به گفته محققینی که سالهاست در این زمینه در سطح جهانی به کاوش پرداخته اند، آثاری از حضور و حتی اقدامات سیاره های دیگر از دیر باز و از زمانهای کهن روی زمین مشهود است. چرا آنها در زمین پایگاه نداشته باشند؟



شیدا نبوی

«راهی دیگر»، به کجا؟

چند سالیست که پرداختن به تاریخچه ی سازمان چریکهای فدایی خلق ایران مطرح شده است. عده ای، در قالبها و شکلهای مختلف، به تاریخچه ی این سازمان می پردازند تا زوایای گوناگون این گوشه از تاریخ ایران را روشن کنند. از این امر باید استقبال کرد، به تأثیرات گسترده ی جنبش فدایی از ابتدای بوجود آمدن آن، نمی توان بی تفاوت بود. بررسی این تأثیرات در زمینه های سیاسی و اجتماعی و هنر و ادبیات ضروری است اما، مهم اینست که این کار چگونه انجام شود و چه نتایجی به دست دهد.



mohammad-moshiri1.jpg
حمید اکبری

وداع با خجسته مرد حاضر در آخرین دولت مشروطه ایران: آقای محمد مشیری یزدی

روز اول نوامبر خبر درگذشت آقای محمد مشیری یزدی را بوسیله پیامک دوستم، هومان بختیار دریافت کردم. در اجتماعی آکادمیک در قایقی که کلاس درس شناور است بودم. بغض گلویم را فشرد و اشگ در چشمانم حدقه بست. تا جای ممکن خودم را به گوشه ای خلوت در عرش قایق کشیدم. آنگاه با یادهایی گوناگون از آقای مشیری در آمیختگی با سرنوشت ایران، چشم دوخته بر آبهای رودخانه می سی سی پی غوطه ور شدم.



maryam-satvat-s.jpg
مریم سطوت

نقش مدافعان رژیم پادشاهی در آینده ایران

هواداران رژیم پادشاهی یک جریان سیاسی در ایرانند،از پایگاه اجتماعی معینی برخوردارند و نیروهای جمهوریخواه نیز مناسباتشان با این نیرو بر همین اساس و بر پایه مواضع سیاسی که آنان اتخاذ می‌کنند تنظیم خواهد شد. موضع گیری این نیروها در قبال سیاست های کنونی دولت ترامپ و نوع مناسبات آنان با کشورهای مخالف ایران در منطقه بالاخص عربستان مهمترین موضع سیاسی مورد اختلاف بین جمهوریخواهان و هواداران رژیم پادشاهی است. متاسفانه تا زمانی که دو تناقض ذکر شده در این نوشته بالاخص تناقض دوم یعنی ادبیات و روانشناسی بخش عمده نیروهای هوادار رژیم پادشاهی حل نشود، این نیرو در تحولات آینده ایران در سمت استقرار دمکراسی نقشی نخواهد داشت.



esfahani.jpg
محمدعلی اصفهانی

موضعت را روشن کن!

يکی از چيز هايی که در من يواش يواش تبديل به يک به قول فرنگی ها «فوبی» شده است «تعيين موضع» است.
هنوز هم بعد از تقريباً چهل سال، هر روز و هر شب، يک عده در حالی که مشت هاشان را گره کرده اند، و احتمالاً چوبی، چماقی، چاقويی، قمه يی، تيری، تفنگی، چيزی هم توی جيبشان و زير کت و کاپشنشان است، دم در خانه ی من می آيند و داد می کشند:
ـ موضعت را روشن کن.



yahyai.jpg
دکتر محمد حسین یحیایی

جهان بینی فرقه دمکرات آذربایجان

فرقه دمکرات آذربایجان ضرورت تاریخ، شرایط اجتماعی و اقتصادی آن دوره و خواست توده های زحمتکش و تهیدست مردم آذربایجان بود که با جهان بینی خاص و مشخصی مجهز شده بود و به چگونگی زندگی خود و تعامل با دیگران برای رسیدن به اهداف انسانی و ارزش های جهانشمول بشری با کاربرد علم و سیاست باور داشت.هر انسان، گروه، سازمان و حزب سیاسی، جهان را بگونه ای می بیند و تفسیر می کند که به آن می نگرد، هرچند حوادث، رخداد های اجتماعی، چینش طبقاتی، شیوه تولید، احساسات فردی و جمعی و... در شکلگیری جهان بینی و شناخت بسیار موثر و تعیین کننده است



Saeed-Rahnema.jpg
سعید رهنما

تجارب قبلی جنبش شورایی را از یاد نبریم

مبارزات قهرمانانه‌ی کارگران کشت و صنعت نی‌شکر هفت تپه بی‌تردید از برجسته‌ترین نمونه‌های حرکت‌های کارگری پس از انقلاب بهمن ۱۳۵۷بوده است. به‌رغم سرکوب و ارعاب خشونت‌بار، این مبارزات تا همین مقطعِ پایان اعتصاب دست‌آوردهای بسیار مهمی داشته و سطح مطالبات نیروی کار را ارتقا بخشیده است. از میان مبارزات و خواست‌های مختلف این کارگران دو خواست توجه زیادی را به خود جلب کرده؛ دولتی‌شدن این مجموعه‌ی صنعتی، و مشارکتِ شورایی.



behrouz-bayat2017-01.jpg
بهروز بیات

«دیر فرارسیده را زندگی کیفر میدهد»
زمانپریشیِ تاریخیِ (آناکرونیزمِ) بازگشتِ پادشاهی؟

نظام پادشاهی ایران در قرون گذشته نزدیک عموما و نابهنگام و ناخوانا و به اصطلاح زمانپریش بودن دوران سلطنت پهلوی با روح و ملزومات جامعه های مدرن و تکامل یافتۀ عصر ما به ویژه ، کمترین نشانه ای از دمکراسی را از خود بروز نداده است. انگیزه حاملین بالقوه و حامیان رژیم پهلوی جز افسوس گر جهان سپری شده سیادت شان چیزی دیگر نیست. هرگز با دمکراسی آشتی نکرده اند زیرا که آشتی با دمکراسی مستلزم نقد بی امان استبداد و رفتار پیشین خویش است و نه غم روزگار سپری شده ای که کشور را به ناچار بسوی یک بی تعادلی منتهی به انقلاب سوق داده بود. تطهیر گذشته و چرخش به سوی دمکراسی مستلزم مسئولیت پذیری نسبت به رفتار گذشته است. از سر تا پای پایوران نظام پادشاهی سقوط خود را صرفا ناشی از بدخواهی و بد کاری دیگران چه در درون و چه در بیرون کشور میدانند- رفتاری که اعتماد برانگیز نیست.



behzad-karimi.jpg
بهزاد كریمی

روآوردن به کوروش، نه رویکردی برای شاه که رویگردانی است از شیخ!

ایران در مرحله گذر از حکومت ولایی قرار دارد و مسئله مرکزی سیاست در اکنون آن، تدارک مدیریت دوره گذار است و بس. لازمه این نیز، فقط و فقط تحرک رادیکالیسم͵ سیاست ورز سکولار دمکراتیک در برابر جمهوری اسلامی است تا از این راه، با نفوذ آلترناتیوهای غیر دمکراتیک در جامعه تشنه تحول ایران مقابله شود. جمهوریخواهان دمکرات و سکولار، تنها با سیاست ورزیدن رادیکال خواهند توانست به ترسیم مرز روشن با جمهوریخواهی بی رمق و قطره چکان در جمهوری اسلامی برخیزند. بر بستر مبارزه پیگیر با جمهوری اسلامی به منظور خلع قدرت از آنست که می توان مخالفت برنامه ای - سیاسی با برگشت شاه و هر نوع دیگر از انحصار و اقتدار سیاسی را به بر نشاند!



maraseme-khaksepari-mokhtari1.jpg
ناصر مهاجر

جنایت و مکافات (بخش دوم)

دادگاه برلین ثابت کرد که جمهوری اسلامی مخالفانش را ترور می‌کند و ابزار این ترور هم یک نهاد وابسته به دستگاه دولت است که در رأس آن ولی فقیه، رئیس جمهور، وزیر کشور، وزیر اطلاعات و فرمانده‌ی سپاه پاسداران نشسته‌اند. با چنین پرونده‌ای دیگر نمی‌توانستند به شیوه‌ی گذشته عمل کنند و حرف بزنند. ناچار بودند وانمود کنند که از تروریسم بریده‌اند، که به سلکِ مخالفین آن پیوسته‌اند، که پیش از همه خودشان ترورها را محکوم می‌کنند و همچون هر دولت متعارف و "متمدنی" از کوشش جهت شبکه‌های آدمکشی و محاکمه‌ی آدمکشان فرونمی‌گذارند. این تمهید به ویژه از آن جهت اهمیت می‌یابد که با گفتار رئیس جمهور تازه، حجت‌الاسلام خاتمی درباره‌ی "قانونیت"، "جامعه مدنی" و... می‌خواند. و نیز با اراده‌ی این دولت در پیگیری سیاستِ پذیرفته شدن از سوی "کشورهای متمدن"، راه یافتن به جامعه‌ی جهانی و بهره‌مند شدن از مزایای آن به عنوان پیش‌شرط حل بحران اقتصادی ایران.



mehrdad-wahabi2.jpg
مهرداد وهابی

در سترونی مشاجره‌ی قلمی با آقای محمد مالجو

مشاجره‌ی قلمی با آقای مالجو سترون است و من ادامه‌ی این «گفتگو» را آب در هاون کوبیدن می‌دانم. چرا که از دیدگاه من، مناقشه‌ی قلمی دوئل ادبی یا نوعی سرمایه‌گذاری در حفظ و تأیید «اعتبار و حیثیت» علمی مولف نیست. من شخصاً نیازی به اخذ چنین سرمایه‌ای ندارم. مداخله‌ی من در این مناقشه‌ی فکری صرفاً به دلیل روشنگری از یکی از مفاهیم بنیادین درباره‌ی اقتصاد سیاسی چپاول یا غارت بوده است نه چیزی بیش.



شیرین سمیعی

از این بام به آن بام افتادن مرحوم انورخامه ای

از درگذشت آقای انور خامه ای با خبر شدم و این بار هم از رابطه او با جبهه ملی نوشته بودند! من برای نخستین و آخرین بار این مرحوم را در خانه مادرم، پس از کودتای ۲۸ مرداد دیده بودم. او برای نوشتن مقاله ای برای دیدن همسر مادرم آمده بود که در آن زمان یکی از معاونان تیمور بختیار می بود و در ارتباط با رکن ۲ ارتش، و هنوز سازمان امنیت به وجود نیامده بود و تیمساربختیار و معاونانش هم هیچ زمان ارتباط نزدیکی با مصدق و جبهه ملی نداشتند.